Hakan Kaplan 
Japonya, dünya genelinde en yüksek yaşam beklentisine sahip ülkeler arasında yer alırken, bu durum beraberinde ilginç bir durumu da getiriyor: yaşlı bireylerin huzurevi yerine hapishaneyi tercih etmesi. Ülkede mahkumların yaklaşık yüzde 13’ü 65 yaş ve üzeri bireylerden oluşuyor. Çoğu, temel barınma ve gıda ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla küçük suçlar işleyen yaşlılardan oluşmakta.
Yaşlı nüfusun barınma ve sağlık hizmetleri açısından cezaevlerini tercih etmesi, Japonya’daki toplumun yaşlı bireylere yeterince destek veremediği gerçeğini gözler önüne seriyor. Huzurevlerinde sunulan olanakların yetersizliği, birçok yaşlının suça yönelmesine neden oluyor. Fukuşima Cezaevi Rehabilitasyon Birimi Başkanı Yasuo Nakabayashi, bu durumun endişe verici sonuçlarını vurgulayarak, fiziksel rahatsızlıkları olan mahkumların sağlık merkezlerine gönderildiğini, ancak ruhsal sorunları olanların hapishanede kaldığını ifade etti.
Fukuşima Cezaevi, 166 bin metrekarelik bir alanda, 1,655 mahkum kapasitesine sahip olup, şu an 860 mahkum barındırıyor. Bu mahkumların 25’i 65 yaş üstü olup, toplam mahkum sayısının yaklaşık yüzde 3’ünü oluşturuyor. Japonya’nın 2024 yılı ceza istatistiklerine göre, cezaevine giren 40,544 mahkumun yüzde 13’ünü 65 yaş üstü bireyler oluşturmakta. Araştırmalar, bu yaş grubundaki birçok bireyin, sadece sıcak bir yemek ve barınma bulabilmek için küçük suçlar işlediğini gösteriyor.
Japonya, aynı zamanda dünya genelinde en yaşlı nüfusa sahip sanayileşmiş ülke konumunda. Resmi verilere göre, 123 milyonluk nüfusun yüzde 29,4’ü 65 yaş ve üstü bireylerden oluşmakta. Düşen doğum oranları ve iş gücündeki azalma, yaşlı bireylerin emekliliklerini ertelemeleri ve yarı zamanlı işlerin artmasına neden oluyor. Ancak, birçok yaşlının emekli maaşı geçimlerini sağlamada yetersiz kalıyor. Bu durum, yaşlı bireylerin izolasyonunu artırmakta ve cezaevlerine yönelmelerine sebep olmaktadır.
Fukuşima Cezaevi’nde bulunan yaşlı mahkumların çoğunluğu, sık sık tekrar eden suçlar işliyor. Nakabayashi, bu mahkumların çoğunun hapishaneye ikinci kez veya daha fazla kez girdiğini belirtti. El Pais gazetesi, cezaevinde düzenlenen atölyelerde yer alan beyaz saçlı mahkumlara da yer vererek, bu tür etkinliklerin mahkumların meşgul tutulması amacıyla gerçekleştirildiğini aktardı.
Son olarak, yaşlı mahkumların sosyal bağlarının güçlendirilmesi ve ihtiyaç duydukları desteklerin sağlanması, Japonya’daki yaşlı nüfusun karşılaştığı bu ciddi sorunların aşılmasında kritik önem taşımaktadır.
