Karadeniz Fayı uyandı mı? Samsun’daki depremin şifreleri: ’56 yıl önce tsunami de yaşandı’

Zeynep Dilara Akyürek / Milliyet.com.tr – Türkiye, 6 Şubat 2023’te 11 ili sarsan bir felaket sabahına uyandı. Kahramanmaraş merkezli 7.8 ve 7.6 büyüklüğündeki iki deprem 50 binden fazla kişiyi hayattan kopardı. Bu depremlerin bazı bölgelerde deprem riskiyle ilgili değişikliklere sebep olduğu uzmanlar tarafından sıklıkla belirtiliyor olsa da, yaklaşık 1 yıldır hissedilen her sarsıntı depremle ilgili korkuları tazeliyor. Son 2 gün içinde Antalya merkezli 4.7 ve Samsun Körfezi’nde Atakum açıklarında 4.0 büyüklüğünde depremler kaydedildi. Uzmanlar, Karadeniz’de pek de alışık olunmayan bur sarsıntıyı değerlendirdi. Karadeniz Teknik Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Emekli Öğretim Üyesi Prof. Dr. Osman Bektaş, Sakarya Üniversitesi Afet Yönetim Uygulama ve Araştırma Merkezi Jeofizik Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Utkucu ve Karadeniz Teknik Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yener Eyüboğlu Milliyet.com.tr’ye anlattı.

KARADENİZ FAYI DAHA ÖNCE DE DEPREM ÜRETTİ

Prof. Dr. Osman Bektaş’ın paylaştığı bilgilere göre, Karadeniz Fayı 1968’de Bartın’da, deniz içinde 6,6 büyüklüğünde, 2012’de Batum açıklarında Trabzon Fayı üzerinde 5,6 ve tahminen 1959’da da karada Batum civarında 6,6 büyüklüğünde depremler üretti. Ancak Karadeniz Fayı ile ilgili yeterli veri olmaması nedeniyle deprem periyodu da tam olarak bilinmiyor. Prof. Dr. Yener Eyüboğlu da geçmişte Karadeniz Fayı’nın ürettiği depremlere ilişkin şu açıklamalarda bulundu:

“Yaklaşık 56 yıl önce, 3 Eylül 1968’da Bartın’da meydana gelen ve 29 vatandaşımızın hayatını kaybetmesine neden olan 6.5 büyüklüğündeki deprem, Karadeniz Fayı ile ilişkilidir. Bu veri bize Karadeniz Fayı’nın aktif olduğunu ve geçtiği her yerde 6.5 büyüklüğünde bir deprem üretebilme potansiyeline sahip olduğunu gösterir. Benzer şekilde Doğu Karadeniz sahili boyunca son yıllarda büyüklükleri 2.5 ila 5.0 arasında değişen çok sayıda deprem meydana geldi. Bu depremler bize Karadeniz Fayı’nın aktif doğasını yansıtır.”

SAMSUN’DA HİSSEDİLEN DEPREM NE İFADE EDİYOR?

Prof. Dr. Yener Eyüboğlu Karadeniz illerini depremsellik açısından değerlendirerek, Kuzey Anadolu Fayı’nın (KAF) varlığının unutulmaması gerektiğine dikkat çekti. “KAF için büyük depremlerin aynı segment üzerinde tekrarlanma periyodu ortalama 250 yıl, Doğu Anadolu Fayı içinse 450 ila 500 yıl. Karadeniz Fayı’nın geçmiş depremselliğine yönelik elimizde çok net veriler yok” diyen Eyüboğlu sözlerine şöyle devam etti:

“Karadeniz Fayı ters bir faydır ve KAF gibi doğrultu atımlı faylar ile kıyaslandığında yıllık hareket miktarı çok az. Son yıllarda yapılan bazı tarihlendirme çalışmaları ve hassas GPS ölçümleri Karadeniz Fayı için yıllık 0.5 mm civarında bir hareket olduğunu işaret ediyor. Yıllık hareketi 25 mm civarında ve 250 yıllık tekrarlanma periyodu sunan KAF ile kıyaslandığında, yıllık 0.5 mm düşük bir hareket miktarı. Bu durum büyük deprem üretme potansiyelini hem düşürür hem de süresini binlerce yıl uzatır. Samsun ili özelinde baktığımızda Vezirköprü, Havza gibi KAF Zonu üzerinde yer alan ilçeler çok daha yüksek büyük deprem riski altında. Bununla birlikte hem Samsun’un hem de diğer Karadeniz illerinin sahil bölgelerinin deprem açısından masum olduğu fikri doğru değil. Karadeniz sahili boyunca geçen Karadeniz Fayı’nın düşük büyüklük ve çok uzun aralıklarla olsa da bir deprem üretme potansiyelinin olduğunun unutulmamalı. Bu illerde eski yerleşim yerlerindeki yapı stoklarının gözden geçirilmesi, yeni yerleşim yerlerinin açılması veya yeni binaların yapımında Karadeniz Fayı’nın deprem üretme potansiyelinin dikkate alınması bilimsel açıdan en doğru yaklaşım olacaktır.”

‘YAŞANAN DEPREM TSUNAMİYE DE NEDEN OLMUŞTU’

Prof. Dr. Murat Utkucu, Karadenizi etkileyen büyük depremlere dikkat çekerek bölgenin depremselliğini yeniden değerlendirdi. “Türkiye’nin Karadeniz kıyıları açıklarında son 120 yıl içinde meydana gelen 5’ten büyük depremlerin azlığı 6.6 büyüklüğündeki 3 Eylül 1968 Bartın depremi gibi büyük depremlerin nadir olarak meydana gelebileceğini öneriyor. KAFZ boyunca büyüklüğü 8.0 olan 1939 Erzincan Depremi de dahil sayısı 10’u aşan 6.6 ve daha büyük deprem meydana geldi. Az bilinen 24 Ocak 1916 depremi 7.2 büyüklüğünde, KAFZ ya da yakınında uzanan bağlantılı bir fay üzerinde meydana gelmiş ve Tokat ve Samsun’da etki oluşturmuştur” diye konuşan Prof. Dr. Utkucu bazı dikkat çekici depremlerle ilgili bilgileri de paylaştı.

“Türkiye’nin Karadeniz kıyıları açıklarında meydana gelen en büyük deprem 3 Eylül 1968 Bartın 6.6 büyüklüğündeki depremidir. Bu depremin yanı sıra aletsel dönemde, yani 1900 yılı sonrası meydana gelmiş en etkili depremler 1957 yılı Akçakoca Açıkları (Düzce)-Karadeniz, 5.2 ve 1957 yılı Kocaeli Açıkları(Sakarya)-Karadeniz’de meydana gelen 5.3 büyüklüğündeki depremler ile 15 Ekim 2016 Karadeniz depremleridir (M=4.8-5.0).  1968 Bartın depreminde (M=6.6) Amasra İle Çakraz arasındaki dik yamaçlı kıyı bölgesi ortalama 35 – 40 cm yükselmiştir. Deprem bir tsunamiye de neden oldu. İlk gelen dalga 100 m ve daha sonra gelen ikinci bir dalga 50-60 m kadar kara içine ulaştı. Bu durum, Karadeniz kıyıları için yapılacak planlamalarda tsunami kaynaklı su işgalinin de düşünülmesi gerektiğini gösteriyor.” – Prof. Dr. Murat Utkucu 

‘HÂLÂ EN BÜYÜK TEHLİKE KUZEY ANADOLU FAYI’

Prof. Dr. Osman Bektaş da 6 Şubat Depremleri’nden sonra bazı bölgelerde artan deprem riskine dikkat çekerek, Karadeniz’in bu depremlerden nasıl etkilendiğini anlattı. Prof. Dr. Bektaş, “1996 Deprem Tehlike Haritası’na göre 2020’de yürürlüğe giren Yeni Deprem Tehlike Haritası’nda Trabzon’un deprem tehlikesi 2 kat, Rize’nin ise 3 kat artmıştır. 6 Şubat Depremleri’nden Karadeniz sahil kesimi ve bölge heyelanları etkilenmiştir” dedi.

Prof. Dr. Utkucu ise Karadeniz illerindeki deprem tehlikesinin kaynağını ve depremsellik durumunu, “Karadeniz’de yapılan depremsellik çalışmaları Anadolu kara parçasına ve Kafkaslar Bölgesi’ne kıyasla çok daha az kalsa da dikkate değer bir depremselliğe işaret etmektedir. Bu depremselliğin çoğunlukla M=4’den küçük büyüklüklere sahip olduğu ve büyük depremlerin (M>6.0) kıyılara yakın kesimlerde oluştuğu görülmüştür. Türkiye’nin Karadeniz kıyılarını takip eden ters faylar Türkiye’ye yakın konumlu Karadeniz depremlerinin çoğunun kaynağını oluşturmaktadır. 1900 yılı sonrası büyüklüğü 5’den büyük depremlerin gösterildiği yukarıdaki harita Karadeniz Bölgesi illeri için en önemli deprem tehlikesinin Karadeniz altındaki ters faylardan değil, karada uzanan Kuzey Anadolu Fay Zonu’ndan (KAFZ) kaynaklandığını ortaya koymaktadır” diye açıklayarak sözlerini noktaladı.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahsegel giriş
bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
1xbet/a>
baymavi
bahsegel
betonred
betmatik
setrabet
slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
betlike
bet
betkom
betine
nakitbahis
mrbahis
mostbet
mobilbahis
milosbet
meritking
milanobet
matbet
markajbet
matadorbet
lordbahis
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
elexbet
pendik escort
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
Betmarino
Maltcasino
Noktabet
Pokerklas
Klasbahis
Betingo
Avrupabet
Betcio
Pashagaming
Pusulabet
Betexper
Betsmove
Slotbar
Betnano
Galabet
Betexper
Cratossporting
Dumanbet
Elexbet
Favorislot
Gebze Escort