Yargıtay, okul müdürlerinin mobbing olarak değerlendirilen davranışlarını ayrıntılı bir şekilde açıkladı. İşte bu davranışların bazıları:
1. **Branş Dışı Görevlendirme:** Öğretmenlere uzmanlık alanları dışında, örneğin matematik öğretmenine kütüphane düzenleme veya temizlik denetimleri gibi alakasız görevler vermek, bu kişileri yıpratmanın ve küçük düşürmenin bir yolu olarak değerlendirilmektedir.
2. **Zorlayıcı Ders Programları:** Ders programlarının pedagojik kurallara uyulmadan, öğretmenleri cezalandırmak amacıyla hazırlanması (örneğin uzun ders araları koymak veya dersleri en son saatlere yerleştirmek) bu davranışlar arasında yer almaktadır.
3. **Görevsiz Bırakma (Pasifize Etme):** Öğretmene sınıf vermemek veya çeşitli kurul ve komisyonlardan uzak tutarak onu işlevsiz hale getirmek, bu tür bir mobbing kapsamına girmektedir.
4. **Tutanak ve Soruşturma Tehdidi:** Öğretmenlerin en ufak hatalarında dahi sürekli savunma istemek ve usulsüz tutanaklar düzenleyerek “disiplin kıskacı” altında tutmak, mobbing olarak değerlendirilen bir diğer davranıştır.
5. **Mesleki İtibarı Zedeleme:** Diğer öğretmenlerin önünde başarısızlıklarını, bilgi eksikliklerini veya yöntemlerini haksız yere eleştirmek, öğretmenin mesleki itibarını zedeleyici bir davranış olarak kabul edilmektedir.
6. **Nöbet ve Ek Ders Baskısı:** Mevzuata aykırı bir şekilde fazladan nöbet görevi vermek veya hak edilen ek dersleri çeşitli bahanelerle vermemek, öğretmenler üzerinde baskı kurmak amacıyla yapılmaktadır.
7. **Dilekçeleri İşleme Almama:** Öğretmenlerin yasal haklarını talep eden dilekçelerini kayda almamak veya işlemeye koymamak, hak arama özgürlüğünü kısıtlamak olarak kabul edilmektedir.
8. **Resmi Duyuruları Gizleme:** Önemli sınav görevleri, kurs duyuruları veya belgeleri öğretmene ulaştırmamak, onun maddi ve mesleki haklardan mahrum kalmasına yol açmaktadır.
9. **WhatsApp Gruplarından Çıkarma:** Bilgi akışını kesmek ve öğretmeni sosyal olarak tecrit etmek amacıyla güncel iletişim kanallarından çıkarılması da bir mobbing biçimidir.
10. **Öğretmenler Odasında Dışlama:** Yöneticilerin, diğer öğretmenlere telkinde bulunarak ilgili öğretmeni dışlaması ve onu “istenmeyen kişi” ilan etmesi, mobbing davranışları arasında yer alır.
11. **Veli ve Öğrenci Önünde Azarlama:** Öğretmenin otoritesini zedeleyecek şekilde, öğrencileri veya velileri önünde sözlü olarak eleştirilmesi, öğretmenin psikolojisini olumsuz etkilemektedir.
12. **Mesai Dışı Rahatsız Etme:** Akşam saatlerinde, hafta sonları veya tatillerde sürekli işle ilgili aramalar yaparak öğretmenin dinlenme hakkını ihlal etmek, mobbing olarak değerlendirilmektedir.
13. **Özel Hayata Müdahale:** Öğretmenin giyimi, sosyal çevresi veya ailevi durumuna yönelik aşırı yorumlar ve baskılar yapmak, kişisel alanına müdahale olarak kabul edilir.
**Mobbinge Uğrayan Öğretmen Ne Yapmalıdır?**
Mobbingle mücadelede en önemli kural “delil toplamak” ve “sessiz kalmamaktır”.
**Adım 1:** *Günlük Tutun ve Delil Toplayın*
Yaşanan haksızlıkları tarih, saat ve yer belirterek yazılı hale getirin. WhatsApp mesajları, e-postalar ve usulsüz belgeleri saklayın. Olaylara tanıklık edebilecek güvenilir arkadaşlarınızı not edin.
**Adım 2:** *Yazılı İletişimi Tercih Edin*
Size verilen usulsüz emirleri yazılı olarak talep edin ya da itirazınızı yazılı bir dilekçe ile yaparak “evrak kayıt” numarası alın.
**Adım 3:** *İdari ve Hukuki Başvuru*
Bir üst makama (İlçe veya İl Milli Eğitim Müdürlüğü) detaylı bir dilekçe ile başvurarak disiplin soruşturması açılmasını talep edin. Ayrıca durumu CİMER üzerinden resmi kayda geçirebilir ve sendikanızın hukuk biriminden destek alabilirsiniz.
**Adım 4:** *Yargı Yolu*
Mobbing nedeniyle yaşanan ruh sağlığı bozukluğu veya maddi kayıplar için İdare Mahkemesi’nde tazminat davası açabilirsiniz. Şartlar oluşursa “Görevi Kötüye Kullanma” veya “Eziyet” suçlarıyla Cumhuriyet Savcılığına başvuruda bulunabilirsiniz.
**Önemli Not:** Mobbing bir süreçtir; tek seferlik bir tartışma genellikle mobbing olarak kabul edilmez. Bu nedenle eylemlerin süreklilik arz ettiğini ve sistematik olduğunu kanıtlamak davanın anahtarıdır.
